فهرست حساب‌های بانکی افراد با همکاری بانک مرکزی در سامانه سازمان امور مالیاتی قرار گرفته و اکنون کاربران می‌توانند حساب‌های ثبت‌شده به نام خود را در کارپوشه غیرتجاری مشاهده کنند. سازمان امور مالیاتی همچنین قصد دارد امکان مسدودکردن حساب‌های غیرضروری را فراهم کند؛ اقدامی که در کنار تجمیع اطلاعات خانوار و اطلاعات مکانی، بخشی از توسعه خدمات الکترونیکی این سازمان برای اشخاص غیرتجاری است.
جواد اسکندری، مدیرکل دفتر توسعه خدمات مالیاتی اشخاص غیرتجاری سازمان امور مالیاتی، ۱۶ مهرماه ۱۴۰۵ از اضافه‌شدن اطلاعات حساب‌های بانکی افراد به کارپوشه غیرتجاری خبر داد. به گفته او، این اطلاعات با همکاری بانک مرکزی در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گرفته و افراد پس از ورود به سامانه می‌توانند فهرست تمام حساب‌های بانکی خود را مشاهده کنند.
اسکندری با اشاره به تعداد بالای حساب‌های بانکی توضیح داده است که مشاهده این فهرست می‌تواند افراد را متوجه حساب‌هایی کند که در گذشته افتتاح کرده‌اند، اما دیگر نیازی به آن‌ها ندارند. بر همین اساس، سازمان امور مالیاتی برنامه دارد امکان مسدودکردن حساب‌های غیرضروری را نیز در روزهای آینده در اختیار کاربران قرار دهد.
این خدمت در حالی به کارپوشه غیرتجاری اضافه شده که به گفته اسکندری، اطلاعات خانوار و اطلاعات مکانی نیز پیش‌تر با همکاری دستگاه‌های مرتبط در سامانه قرار گرفته است. او همچنین اعلام کرده که برای تمام افراد دارای کد ملی، کارپوشه غیرتجاری ایجاد شده و بخشی از زیرساخت‌ها و خدمات موردنیاز برای اجرای قانون در دسترس قرار گرفته است.
بخوانید: «حسام»؛ سامانه‌ای ملی برای سامان‌دهی یکپارچه حساب‌های بانکی
کارپوشه غیرتجاری چه کاربردی دارد؟
کارپوشه غیرتجاری بخشی از زیرساخت پیش‌بینی‌شده در قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی است؛ قانونی که برای اشخاص حقیقی غیرتجاری نیز کارپوشه‌ای در سامانه مؤدیان تعریف کرده است. این کارپوشه قرار است اطلاعات اقتصادی مرتبط با افراد را تجمیع کند و مسیر ارائه خدمات و انجام تکالیف مالیاتی آن‌ها باشد.
اضافه‌شدن حساب‌های بانکی، یکی از مراحل تکمیل این زیرساخت است. به این ترتیب، اطلاعات حساب‌ها در کنار سایر داده‌های اقتصادی قرار می‌گیرد و سازمان امور مالیاتی می‌تواند خدمات مرتبط با اشخاص غیرتجاری را از طریق یک کارپوشه ارائه کند.
بر اساس توضیحاتی که سخنگوی سازمان امور مالیاتی در شهریورماه ارائه کرده بود، کاربران می‌توانند از طریق درگاه دولت هوشمند و بخش کارپوشه غیرتجاری به بخشی از اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده خود دسترسی داشته باشند. سازمان امور مالیاتی همچنین برنامه دارد کارپوشه‌های مختلف اطلاعات اقتصادی افراد را در آینده یکپارچه کند.
امکان مشاهده حساب‌ها پیش‌تر در سامانه حسام فراهم شده بود
اضافه‌شدن فهرست حساب‌های بانکی به کارپوشه مالیاتی، تنها چند روز پس از رونمایی از سامانه «حسام» بانک مرکزی اعلام شده است. بانک مرکزی ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵ سامانه حسام را برای مدیریت یکپارچه حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی رونمایی کرد. این سامانه نیز به افراد امکان می‌دهد پس از احراز هویت، حساب‌های خود در بانک‌ها و مؤسسات اعتباری مختلف را یکجا مشاهده کنند.
بخوانید: راهنمای استفاده از سامانه حسام
بااین‌حال، حسام علاوه بر نمایش حساب‌ها، امکان ثبت درخواست بستن حساب‌های مازاد و انتقال موجودی به حساب پایه را فراهم کرده است. درخواست کاربر به بانک مربوطه ارسال می‌شود و پس از بررسی تعهدات و موانع قانونی، فرایند بستن حساب انجام می‌شود.
تفاوت اصلی دو خدمت در کاربرد آن‌هاست. حسام با محوریت مدیریت حساب‌های بانکی توسعه یافته، درحالی‌که مشاهده حساب‌ها در کارپوشه غیرتجاری، بخشی از خدمات گسترده‌تر سازمان امور مالیاتی برای تجمیع اطلاعات اقتصادی افراد است. همچنین بانک مرکزی از امکان بستن حساب‌ها در حسام خبر داده، اما سازمان امور مالیاتی از اضافه‌شدن قابلیت مسدودکردن حساب‌های غیرضروری سخن گفته است؛ دو عملیاتی که یکسان نیستند.
تفاوت سامانه حسام و کارپوشه غیرتجاری سازمان امور مالیاتی
| ویژگی | کارپوشه غیرتجاری | سامانه حسام |
|---|---|---|
| نهاد متولی | سازمان امور مالیاتی | بانک مرکزی |
| کارکرد اصلی | تجمیع اطلاعات اقتصادی و ارائه خدمات مالیاتی | مشاهده و مدیریت حساب‌های بانکی |
| مشاهده حساب‌ها | مشاهده فهرست تمام حساب‌های بانکی | مشاهده یکجای حساب‌ها در بانک‌های مختلف |
| حساب‌های مازاد | امکان مسدودکردن حساب‌های غیرضروری در آینده | ثبت درخواست بستن حساب و انتقال مانده |
| سایر اطلاعات | اطلاعات خانوار و اطلاعات مکانی | اطلاعات مرتبط با حساب‌های بانکی |
| وضعیت خدمت | نمایش حساب‌ها فراهم شده؛ مسدودسازی در برنامه اجرا | بهره‌برداری از ۱۳ مهر ۱۴۰۵ |
در مجموع، هر دو سامانه امکان مشاهده یکجای حساب‌های بانکی را فراهم می‌کنند، اما با اهداف متفاوتی توسعه یافته‌اند. حسام بر مدیریت و سامان‌دهی حساب‌های بانکی متمرکز است، درحالی‌که این خدمت در کارپوشه غیرتجاری، بخشی از فرایند تجمیع اطلاعات اقتصادی افراد در سازمان امور مالیاتی محسوب می‌شود. بااین‌حال، هنوز مشخص نیست این دو خدمت از زیرساخت مشترکی استفاده می‌کنند یا قرار است به‌صورت مستقل فعالیت کنند.