کانادا در سال ۲۰۲۵ بزرگ‌ترین مبدأ واردات ۲۳ ایالت آمریکا بود و بیش از هر کشور دیگری در نقشه تجارت ایالتی این کشور حضور داشت. مکزیک در ۹ ایالت، تایوان در پنج ایالت و چین در چهار ایالت در رتبه نخست قرار گرفتند. بااین‌حال، صرف قرارگرفتن یک کشور در رتبه نخست، میزان وابستگی را نشان نمی‌دهد: کانادا ۹۱.۴ درصد واردات مونتانا را تأمین می‌کند، درحالی‌که هند به‌عنوان شریک نخست نیوجرسی فقط ۷.۸ درصد واردات این ایالت را در اختیار دارد. این تفاوت نشان می‌دهد اثر تعرفه و اختلال زنجیره تأمین باید در سطح ایالت و صنعت سنجیده شود، نه فقط در آمار ملی.
کانادا در نقشه ایالت‌ها دست بالا را دارد
داده‌های اداره سرشماری آمریکا نشان می‌دهد کانادا در سال ۲۰۲۵ شریک اول وارداتی ۲۳ ایالت بوده است. بسیاری از این ایالت‌ها مانند مونتانا، مین، ورمانت، داکوتای شمالی و واشنگتن در نزدیکی مرز کانادا قرار دارند؛ اما نفوذ تجاری کانادا به ایالت‌هایی مانند کلرادو و اوکلاهما نیز گسترش یافته است.
مکزیک شریک نخست ۹ ایالت است. تگزاس، میشیگان، ویرجینیا، آلاباما و جورجیا ازجمله این ایالت‌ها هستند. دلاور نیز وضعیتی استثنایی دارد و در سال ۲۰۲۵ از کانادا و مکزیک، از هرکدام دقیقاً ۹۸۸ میلیون دلار کالا وارد کرده است. به همین دلیل هر دو کشور شریک نخست این ایالت محسوب شده‌اند.
.w2p-table-wrap{
direction:rtl;
overflow-x:auto;
margin:24px 0;
border:1px solid #e8e8e8;
border-radius:12px;
background:#fff;
}
.w2p-table{
width:100%;
min-width:720px;
border-collapse:collapse;
font-family:inherit;
color:#222;
}
.w2p-table caption{
padding:18px;
font-weight:700;
text-align:right;
border-bottom:3px solid #ff6600;
}
.w2p-table th{
padding:13px 14px;
background:#f5f5f5;
text-align:right;
white-space:nowrap;
}
.w2p-table td{
padding:12px 14px;
border-top:1px solid #ededed;
}
.w2p-table tbody tr:hover{
background:#fff7f2;
}
.w2p-table td:first-child{
color:#ff6600;
font-weight:700;
}
.w2p-table-note{
margin-top:10px;
color:#666;
font-size:13px;
line-height:1.9;
}
| ایالت یا منطقه | شریک اول وارداتی |
|---|---|
| آلاباما | مکزیک |
| آلاسکا | کانادا |
| آریزونا | تایوان |
| آرکانزاس | کانادا |
| کالیفرنیا | چین |
| کلرادو | کانادا |
| کانکتیکات | کانادا |
| دلاور | کانادا و مکزیک؛ مشترک |
| فلوریدا | چین |
| جورجیا | مکزیک |
| هاوایی | کره جنوبی |
| آیداهو | مالزی |
| ایلینوی | کانادا |
| ایندیانا | ایرلند |
| آیووا | کانادا |
| کانزاس | کانادا |
| کنتاکی | تایوان |
| لوئیزیانا | مکزیک |
| مین | کانادا |
| مریلند | آلمان |
| ماساچوست | کانادا |
| میشیگان | مکزیک |
| مینه‌سوتا | کانادا |
| می‌سی‌سی‌پی | مکزیک |
| میزوری | مکزیک |
| مونتانا | کانادا |
| نبراسکا | تایلند |
| نوادا | تایوان |
| نیوهمپشایر | کانادا |
| نیوجرسی | هند |
| نیومکزیکو | تایوان |
| نیویورک | سوئیس |
| کارولینای شمالی | آلمان |
| داکوتای شمالی | کانادا |
| اوهایو | کانادا |
| اوکلاهما | کانادا |
| اورگن | ژاپن |
| پنسیلوانیا | کانادا |
| رود آیلند | کاستاریکا |
| کارولینای جنوبی | چین |
| داکوتای جنوبی | کانادا |
| تنسی | چین |
| تگزاس | مکزیک |
| یوتا | تایوان |
| ورمانت | کانادا |
| ویرجینیا | مکزیک |
| واشنگتن | کانادا |
| ویرجینیای غربی | کانادا |
| ویسکانسین | کانادا |
| وایومینگ | کانادا |
| واشنگتن دی‌سی | استرالیا |
منبع: اداره سرشماری آمریکا و Visual Capitalist. داده‌ها فقط تجارت کالایی سال ۲۰۲۵ را براساس مبدأ ثبت‌شده واردات پوشش می‌دهند. دلاور از کانادا و مکزیک، از هرکدام ۹۸۸ میلیون دلار کالا وارد کرده و در نتیجه دارای رتبه نخست مشترک است.
مجموع حضور کانادا و مکزیک نشان می‌دهد تجارت آمریکا با دو همسایه‌اش فقط مبادله نهایی کالا نیست؛ بسیاری از صنایع آمریکای شمالی بر زنجیره‌هایی بنا شده‌اند که مواد اولیه، قطعات و محصول نهایی در چند مرحله از مرز عبور می‌کنند.
بزرگ‌ترین شریک، همیشه به معنای وابستگی بالا نیست
مونتانا ۵٬۷ میلیارد دلار از مجموع ۶٬۳ میلیارد دلار واردات خود را از کانادا تأمین کرده است. به‌عبارت دیگر، سهم کانادا از واردات این ایالت به ۹۱.۴ درصد می‌رسد.
در ورمانت این سهم ۷۰ درصد، در مین ۶۸.۷ درصد و در داکوتای شمالی ۶۷.۶ درصد است. کانادا در هر پنج ایالتی که بیشترین تمرکز وارداتی را دارند، شریک نخست است.
در سوی دیگر، نیوجرسی قرار دارد. هند با ۱۱٬۵ میلیارد دلار بزرگ‌ترین مبدأ واردات این ایالت است؛ اما این رقم فقط ۷.۸ درصد از کل واردات ۱۴۷٬۸ میلیارد دلاری نیوجرسی را تشکیل می‌دهد. بنابراین نیوجرسی شریک نخست دارد، اما وارداتش میان کشورهای بیشتری توزیع شده است.
این تفاوت برای تحلیل ریسک مهم است. ایالتی با سهم ۹۰ درصدی یک شریک، در برابر اختلال مرزی، تعرفه، تغییر قیمت یا محدودیت عرضه حساس‌تر از ایالتی است که شریک نخست آن کمتر از ۱۰ درصد بازار را در اختیار دارد.
تگزاس و میشیگان؛ مقیاس بزرگ زنجیره مکزیک
مکزیک در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷۷٬۱ میلیارد دلار کالا به تگزاس صادر کرد؛ معادل ۴۳.۱ درصد از کل واردات این ایالت. تگزاس از نظر ارزش واردات از شریک نخست، بزرگ‌ترین رقم جدول را دارد.
میشیگان نیز ۷۸٬۹ میلیارد دلار، معادل ۴۷.۲ درصد واردات خود را از مکزیک تأمین کرد. اهمیت مکزیک برای این ایالت را باید در پیوند با زنجیره خودروسازی و تولید صنعتی آمریکای شمالی دید؛ جایی که تعرفه بر یک قطعه می‌تواند هزینه چند مرحله از تولید را تغییر دهد.
در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۸ درصد کل واردات آمریکا، به ارزش تقریبی ۸۴۴ میلیارد دلار، از کانادا و مکزیک انجام شد. بیش از ۲۰۲ میلیارد دلار از این رقم به خودرو و محصولات مرتبط مربوط بود.
تایوان چگونه شریک نخست پنج ایالت شد؟
تایوان در آریزونا، کنتاکی، نوادا، نیومکزیکو و یوتا بزرگ‌ترین مبدأ واردات است. در نوادا، واردات ۱۶٬۳ میلیارد دلاری از تایوان ۴۵.۲ درصد کل واردات ایالت را تشکیل می‌دهد.
این حضور را نمی‌توان صرفاً با فاصله جغرافیایی توضیح داد. ساختار صنعتی ایالت‌ها، پروژه‌های فناوری و واردات تجهیزات و قطعات تخصصی می‌تواند کشوری دورتر را بالاتر از همسایگان آمریکا قرار دهد.
در نتیجه، نقشه واردات فقط نقشه مرزها نیست؛ نقشه خوشه‌های صنعتی نیز هست. غلبه یک شریک آسیایی در یک ایالت می‌تواند نشانه تمرکز آن ایالت بر زنجیره‌ای خاص باشد، هرچند برای تعیین دقیق کالاهای عامل باید داده‌های محصولی هر ایالت جداگانه بررسی شوند.
شریک‌های غیرمنتظره چه می‌گویند؟
ایرلند با ۶۴٬۷ میلیارد دلار کالا، شریک نخست وارداتی ایندیاناست و ۴۲.۳ درصد کل واردات این ایالت را تأمین می‌کند. تایلند در نبراسکا، مالزی در آیداهو، سوئیس در نیویورک، ژاپن در اورگن و کره جنوبی در هاوایی در رتبه نخست قرار دارند.
این موارد یادآوری می‌کنند که ارزش واردات می‌تواند تحت‌تأثیر یک صنعت یا گروه کالایی خاص قرار گیرد. برای مثال، دارو، فلزات گران‌بها، قطعات الکترونیکی یا تجهیزات صنعتی ممکن است ارزش مالی بالایی داشته باشند و رتبه شریک یک ایالت را تغییر دهند.
ازاین‌رو، بالا بودن ارزش واردات از یک کشور الزاماً به معنای تنوع گسترده کالا یا وابستگی تمام اقتصاد ایالت به آن کشور نیست. برای تحلیل دقیق‌تر باید سهم صنایع، تعداد شرکت‌های واردکننده و قابلیت جایگزینی کالاها نیز بررسی شود.
چرا رتبه ایالتی با رتبه ملی متفاوت است؟
شمارش تعداد ایالت‌ها با ارزش کل واردات کشور یکسان نیست. کانادا در ۲۳ ایالت شریک نخست است، اما این گزاره به‌تنهایی نشان نمی‌دهد کانادا بزرگ‌ترین مبدأ واردات کل آمریکاست.
برای نمونه، آمار رسمی هفت‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد مکزیک با ۳۵۸.۷ میلیارد دلار بزرگ‌ترین مبدأ واردات آمریکا بوده و کانادا با ۲۳۳.۷ میلیارد دلار در رتبه دوم قرار داشته است. تایوان و چین نیز به‌ترتیب در جایگاه‌های سوم و چهارم بوده‌اند. این ارقام به دوره دیگری مربوط‌اند، اما تفاوت میان «تعداد ایالت‌های تحت رهبری یک شریک» و «ارزش ملی واردات» را روشن می‌کنند.
ممکن است کشوری شریک نخست تعداد زیادی ایالت کوچک باشد، اما کشوری دیگر از طریق چند ایالت بزرگ، ارزش بیشتری از بازار ملی را در اختیار بگیرد.
تعرفه چگونه از مرز به داخل ایالت منتقل می‌شود؟
تعرفه در ظاهر بر کالای خارجی وضع می‌شود؛ اما هزینه آن می‌تواند میان واردکننده، تولیدکننده، عمده‌فروش و مصرف‌کننده توزیع شود. اثر نهایی به امکان جایگزینی تأمین‌کننده، حاشیه سود، قراردادهای موجود و میزان رقابت بستگی دارد.
برای ایالت‌هایی که وارداتشان بر یک کشور متمرکز است، سه ریسک برجسته‌تر می‌شود:
- افزایش هزینه مواد اولیه و قطعات؛
- نیاز بیشتر به سرمایه در گردش؛
- تأخیر در تأمین و افزایش موجودی احتیاطی.
این وضعیت برای بانک‌ها، شرکت‌های پرداخت و فین‌تک‌ها نیز اهمیت دارد. تغییر هزینه واردات می‌تواند تقاضا برای تأمین مالی زنجیره تأمین، اعتبار تجاری، پوشش ریسک ارزی و پرداخت‌های برون‌مرزی را افزایش دهد. البته اندازه این اثر بدون داده بنگاهی و صنعتی قابل برآورد قطعی نیست.
درس این نقشه برای تحلیل تجارت ایران
آمار ملی ممکن است تفاوت‌های منطقه‌ای را پنهان کند. همان‌طور که ساختار واردات تگزاس با نیوجرسی یا مونتانا متفاوت است، مواجهه استان‌ها و صنایع ایران با تجارت خارجی نیز یکسان نیست.
برای سیاست‌گذاری تجاری و مالی، دانستن کشورهای طرف معامله کافی نیست. باید مشخص شود هر استان، صنعت و خوشه تولیدی به کدام مبدأ، گذرگاه، ارز تسویه و شیوه حمل وابسته است.
معنای اصلی نقشه همین است: ریسک تجارت خارجی در سطح ملی توزیع یکنواخت ندارد. هرچه تحلیل به سطح منطقه، صنعت و کالا نزدیک‌تر شود، تصویر واقعی‌تری از اثر تعرفه، تحریم یا اختلال لجستیکی به دست می‌آید.