به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، اگر بخواهید از بانکها یا موسسههای مالی وام بگیرید، به گزارش اعتبارسنجی بانک مرکزی نیاز دارید. این گزارش را میتوانید از پلتفرمهای مختلف دریافت کنید. معمولاً در پاسخ اعتبارسنجی بانک مرکزی امتیاز اعتباری و رتبه اعتباری متقاضیان درج میشود؛ ولی اگر فرد متقاضی فاقد امتیاز یا رتبه اعتباری باشد، پلتفرمهای استعلام اعتبارسنجی عبارت «فاقد رتبه اعتباری» را در پاسخ این گزارش به شخص نشان میدهند.
البته شرایط متعددی وجود دارد که ممکن است باعث شود این پیغام را در گزارش اعتبارسنجی مشاهده کنید. از جمله این موارد:
متقاضی سابقه مالی مشخصی ندارد!
مبنای گزارش اعتبارسنجی بانک مرکزی بررسی سوابق مالی متقاضی است. این گزارش نشان میدهد که متقاضی در بازپرداخت تعهدات مالی خود چگونه عمل کرده است؟ آیا فرد خوشحسابی بوده؟ یا بدحساب؟ البته این گزارش وضعیت ضمانتهای شخص برای تسهیلات دیگران را نیز میسنجد. اگر شما ضامن شخص دیگری شده باشید، وضعیت اعتباری این شخص، روی نمره اعتباری شما هم اثر میگذارد.
خب حالا فرض کنیم شخصی تا امروز از هیچ تسهیلاتی استفاده نکرده و ضامن شخص دیگری هم نشده باشد. در این صورت منطقی است که با دریافت گزارش اعتبارسنجی بانک مرکزی با عبارت «فاقد رتبه اعتباری» روبرو شود. چون الگوریتمهای اعتبارسنجی بانک مرکزی به هیچ دادهای دربارهی سوابق بازپرداخت بدهیهای بانکی و غیربانکی فرد دسترسی نداشتهاند. درنتیجه نتوانستهاند امتیاز اعتباری شخص را محاسبه کنند.
متقاضی از خدمات مالی و اعتباری استفاده نکرده است!
گزارش اعتبارسنجی بانک مرکزی صرفاً سوابق تسهیلاتی اشخاص را نمیسنجد. در این گزارش میتوانید وضعیت چکهای صادرشدهی شخص، وضعیت کارتهای اعتباری دریافت شده و نحوهی بازپرداخت بدهیهای مالی دولتی و غیردولتی شخص را نیز مشاهده کنید.
برای مثال اگر متقاضی قبلاً از خدمات اعتباری اسنپ، دیجیکالا، ترب و… هم استفاده کرده باشد، بالاخره یک سابقهای برای او ثبت شده است. یا اگر شخص دسته چک صیادی داشته باشد، بالاخره چگونگی بازپرداخت بدهیهای مالی و چکیاش نیز در گزارش اعتبارسنجی مشخص است.
ولی اگر فرد هیچ تعاملی با پلتفرمهای اعتباری نداشته باشد؛ چک صیادی هم نداشته باشد و اصلاً سراغ این پلتفرمها هم نرفته باشد، دوباره ممکن است با عبارت فاقد رتبه اعتباری روبرو شود.
سن زیر 18 سال
کسانی که سن آنها پایینتر از 18 سال است، طبق قوانین بانک مرکزی نمیتوانند از پلتفرمهای وامدهی استفاده کنند. همچنین امکان دریافت دسته چک و… هم ندارند. درنتیجه گزارش اعتبارسنجی هم برای آنها منفی است و در پاسخ این گزارش عبارت فاقد رتبه اعتباری را مشاهده میکنند.
منظور از رتبه اعتبارسنجی چیست؟
به گفتهی سایت استعلام 24: مهمترین شاخصه در گزارش اعتبارسنجی بانک مرکزی، رتبه اعتباری است. در حقیقت بانک مرکزی استعلامهای اعتبارسنجی را براساس برچسبگذاری و با حروف A تا E گزارش میکند. شخصی که رفتار مالی خوبی داشته باشد و در بازپرداخت اقساط و بدهیهای بانکی عملکرد خوبی ثبت کند، برچسب A دریافت خواهد کرد.
A بالاترین درجه در گزارش اعتبارسنجی است. همچنین اگر عملکرد مالی شخص قابل دفاع نباشد، ممکن است برچسبهای رده پایینی مثل D یا E را دریافت کند.
منظور از امتیاز اعتبارسنجی چیست؟
شاخص دوم گزارش اعتبارسنجی بانک مرکزی، همین امتیاز اعتبارسنجی است که از 0 تا 900 اندازهگیری میشود. هر چقدر امتیاز اعتباری شخص بالاتر باشد، رتبهی اعتباریاش هم بالاتر است.
برای مثال امتیاز اعتبارسنجی کسانی که رتبه A دارند، معمولاً بین 640 تا 900 است. محدودهی امتیازهای اعتبارسنجی، رتبهی اعتباری متقاضیان را به سه زیردستهی A1، A2 و A3 تقسیمبندی میکند. همین اتفاق برای سایر رتبههای اعتباری هم رخ میدهد. درواقع کسانی که رتبه اعتباری B دارند هم به سه زیردستهی B1، B2 و B3 تقسیمبندی میشوند.
| رتبه اعتباری | امتیاز اعتبار | احتمال دریافت وام و تسهیلات | میزان ریسک برای وامدهنده | توضیح رتبه اعتباری |
| رتبه A1 | 900 – 680 | بهترین حالت | تقریباً بدون ریسک | بهترین رتبه اعتباری، نشاندهنده خوشحسابی، پرداخت منظم اقساط و نداشتن بدهی بانکی و مالیاتی |
| رتبه A2 | 670 – 660 | عالی | ریسک خیلی کم | |
| رتبه A3 | 659 – 640 | بسیار بالا | ریسک کم | |
| رتبه B1 | 639 – 620 | بالا | ریسک ناچیز | دارای سابقه اعتباری مناسب، همراه با چند ایران جزئی و محدود |
| رتبه B2 | 619 – 600 | خوب | ریسک پایین | |
| رتبه B3 | 599 – 580 | قابل قبول، همراه با ضمانت | ریسک قابل قبول | |
| رتبه C1 | 579 – 560 | دریافت وام با ضامن | قابل قبول همراه با ریسک | سابقه اعتباری قابل قبول، اما با ریسک بیشتری نسبت به دستهی A و B، نیازمند ارائه تضمینهای بیشتر برای دریافت وام |
| رتبه C2 | 559 – 540 | دریافت وام با ضامن | ریسک بیشتر | |
| رتبه C3 | 539 – 520 | کم | بیشترین ریسک در گروه C | |
| رتبه D1 | 519 – 500 | پایین، نیازمند وثیقه سنگین | ریسک بالا | داشتن سوابق منفی در بازپرداخت بدهیهای بانکی و اقساط، نیاز به تضمینهای سنگینتر برای دریافت وام و تسهیلات |
| رتبه D2 | 499 – 480 | نیازمند وثیقه و ضامن مطمئن | ریسک بالا | |
| رتبه D3 | 479 – 460 | بسیار کم | ریسک خیلی بالا | |
| رتبه E1 | 459 – 440 | بسیار پایین | بسیار بالا | پایینترین سطح رتبه اعتباری، نشاندهنده بدحسابی، داشتن بدهیهای بانکی و اقساط معوق |
| رتبه E2 | 439 – 420 | بدون شانس دریافت وام | غیرقابل قبول | |
| رتبه E3 | 419 – 0 | بدون شانس دریافت وام | غیرقابل قبول |
از کجا رتبه اعتباری را بفهمیم؟
برای استعلام رتبه اعتباری بانک مرکزی میتوانید از پلتفرمهای واسطه یا اپلیکیشنهای همراه بانک استفاده کنید. البته در اپلیکیشنها معمولاً فقط زمانی میتوانید استعلام اعتبارسنجی را دریافت کنید که برای وام گرفتن تقاضا ثبت کرده باشید. اگر میخواهید قبل از وام گرفتن رتبه اعتباری خودتان را بدانید، بهتر است از پلتفرمهایی که این سرویس را ارائه میکنند استفاده کنید.
چطور رتبه اعتبارسنجی را بالا ببریم؟
اگر با عبارت فاقد رتبه اعتباری روبرو شدهاید یا رتبه اعتباری شما پایین است، معمولاً نمیتوانید از تسهیلات بانکی استفاده کنید؛ یا اینکه ممکن است بانک شرایط سختگیرانهای را برای دریافت تسهیلات برایتان در نظر بگیرد. به همین دلیل بهتر است برای افزایش رتبه اعتباری خود پیوسته تلاش کنید. در ادامه توضیح میدهیم که چطور این کار را انجام دهید.
- بدهیهای بانکی، دولتی و مالی را تسویه کنید.
- اقساط وامها و تسهیلات را به موقع پرداخت کنید.
- اجازه ندهید چکهایتان برگشت بخورد!
- چکهای برگشت خورده را رفع سوءاثر کنید.
- ضامن هر شخصی نشوید!
- با حساب خودتان کار کنید.