صدوسی‌وپنجمین گزارش اقتصادی شاپرک منتشر شد. طبق این گزارش، در شهریورماه ۱۴۰۵ بیش از ۴٬۸۷۲ میلیون تراکنش با ارزشی معادل ۴۴٬۱۰۲ هزار میلیارد ریال در شبکه شاپرک پردازش شده که نسبت به مردادماه با رشد ۴.۷۶ درصدی در تعداد تراکنش‌ها و افزایش ۲۰.۶۹ درصدی در ارزش ریالی همراه بوده است. همچنین ارزش حقیقی تراکنش‌ها در این ماه ۱۵.۷۸ درصد رشد داشته که نشان می‌دهد پس از تعدیل اثر تورم نیز ارزش واقعی مبادلات شبکه پرداخت افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، در مقایسه با شهریورماه ۱۴۰۴ تعداد تراکنش‌ها ۴.۴۳ درصد و ارزش ریالی آنها ۱۰۴.۹۵ درصد رشد داشته است. ارزش حقیقی تراکنش‌ها نیز در مقایسه نقطه‌به‌نقطه ۸.۰۱ درصد افزایش یافته است. در شهریورماه شرکت «به‌پرداخت ملت» همچنان در سهم تعدادی و مبلغی تراکنش‌ها صدرنشین بوده و جایگاه شرکت‌های PSP نسبت به مرداد تغییر نکرده است. همچنین بانک ملت با بیشترین سهم از تعداد و مبلغ تراکنش‌ها، جایگاه نخست خود را در میان بانک‌های پذیرنده حفظ کرده است.
بر اساس گزارش اقتصادی شاپرک، در شهریورماه ۱۴۰۵ بالغ بر ۴٬۸۷۲ میلیون تراکنش با ارزشی معادل ۴۴٬۱۰۲ هزار میلیارد ریال در شبکه الکترونیکی پرداخت کارت پردازش شده است. این میزان نسبت به مردادماه ۱۴۰۵ با رشد ۴.۷۶ درصدی در تعداد تراکنش‌ها و افزایش ۲۰.۶۹ درصدی در ارزش ریالی همراه بوده است.
| شاخص | مرداد ۱۴۰۵ | شهریور ۱۴۰۵ | تغییر |
|---|---|---|---|
| تعداد تراکنش | ۴٬۶۵۰٬۷۶۴٬۱۵۸ | ۴٬۸۷۱٬۹۳۰٬۴۵۳ | ۴.۷۶٪ ▲ |
| مبلغ تراکنش (میلیون ریال) | ۳۶٬۵۴۰٬۷۶۷٬۳۷۳ | ۴۴٬۱۰۱٬۵۹۲٬۸۵۲ | ۲۰.۶۹٪ ▲ |
| ارزش حقیقی تراکنش‌ها | ۵٬۲۱۹٬۳۶۴٬۰۰۱ | ۶٬۰۴۲٬۹۶۹٬۶۹۷ | ۱۵.۷۸٪ ▲ |
بر اساس گزارش شاپرک، تعداد تراکنش‌های شهریورماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه مشابه سال ۱۴۰۴ از نظر تعدادی ۴.۴۳ درصد و از نظر ریالی ۱۰۴.۹۵ درصد رشد داشته است.
ارزش اسمی تراکنش‌های شهریورماه نسبت به مرداد با رشد ۲۰.۶۹ درصدی همراه بوده است؛ در همین دوره ارزش حقیقی تراکنش‌ها نیز ۱۵.۷۸ درصد رشد کرده است. ارزش حقیقی، ارزش تراکنش‌های شاپرکی پس از تعدیل اثر تورم را نشان می‌دهد و تصویر دقیق‌تری از تغییر واقعی ارزش مبادلات ارائه می‌کند.
فاصله میان رشد ۲۰.۶۹ درصدی ارزش اسمی و رشد ۱۵.۷۸ درصدی ارزش حقیقی نشان می‌دهد بخشی از افزایش ارزش تراکنش‌ها تحت تأثیر رشد سطح عمومی قیمت‌ها بوده است؛ با این حال، حتی پس از حذف اثر تورم نیز ارزش واقعی تراکنش‌های شبکه نسبت به مرداد افزایش قابل‌توجهی داشته است.
در مقایسه با شهریور ۱۴۰۴ نیز ارزش اسمی تراکنش‌ها ۱۰۴.۹۵ درصد افزایش یافته، اما رشد حقیقی نقطه‌به‌نقطه ۸.۰۱ درصد بوده است. این اختلاف نشان می‌دهد بخش عمده رشد اسمی سالانه ارزش تراکنش‌ها با تغییر سطح قیمت‌ها مرتبط بوده، هرچند ارزش واقعی تراکنش‌ها نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش یافته است.
بخوانید: ۴.۶ میلیارد تراکنش به ارزش ۳.۶ هزار میلیارد تومان در شبکه پرداخت چرخید
بر اساس جدیدترین گزارش اقتصادی شاپرک، تعداد ابزارهای شاپرکی در مجموع نسبت به مردادماه ۱۴۰۵ رشد ۰.۱۸ درصدی داشته است. افزایش ۰.۵۸ درصدی تعداد کارتخوان‌های فروشگاهی از عوامل اصلی رشد مجموع ابزارهای پذیرش بوده است.
| ابزار پذیرش | تعداد فعال سیستمی | تغییر ماهانه | سهم از ابزارها | سهم از تراکنش‌ها | ضریب نفوذ |
|---|---|---|---|---|---|
| کارتخوان فروشگاهی | ۱۱٬۰۶۸٬۷۰۳ | ۰.۵۸٪ ▲ | ۹۳.۶۵۸٪ | ۹۱.۰۱٪ | ۱٬۷۹۰.۴۲ |
| اینترنتی | ۷۴۸٬۳۹۱ | ۵.۴۲٪ ▼ | ۶.۳۳۳٪ | ۵.۷۸٪ | ۱۲۱.۰۶ |
| کدهای دستوری (USSD) | ۶۱۴ | ۲۱.۸۸٪ ▼ | ۰.۰۰۵٪ | ۱.۶۰٪ | ۰.۱۰ |
| موبایلی | ۵۰۹ | ۱.۸۰٪ ▲ | ۰.۰۰۴٪ | ۱.۶۱٪ | ۰.۰۸ |
کارتخوان فروشگاهی با سهم ۹۱.۰۱ درصدی همچنان بیشترین تعداد تراکنش را در میان ابزارهای پذیرش به خود اختصاص داده است. پس از آن، ابزار پذیرش اینترنتی با سهم ۵.۷۸ درصد قرار دارد. ابزار موبایلی با سهم ۱.۶۱ درصد و کدهای دستوری (USSD) با سهم ۱.۶۰ درصد نیز در جایگاه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
در شهریورماه ۱۴۰۵، ضریب نفوذ مجموع ابزارهای پذیرش فعال سیستمی در شبکه شاپرک ۱٬۹۱۱.۶۶ ابزار به ازای هر ۱۰ هزار فرد بالای ۱۸ سال بوده است. بیشترین ضریب نفوذ به کارتخوان‌های فروشگاهی تعلق دارد که تعداد آنها به ۱٬۷۹۰.۴۲ ابزار به ازای هر ۱۰ هزار فرد بالای ۱۸ سال می‌رسد.
در مقابل، ابزار پذیرش موبایلی با ضریب نفوذ ۰.۰۸ ابزار به ازای هر ۱۰ هزار نفر کمترین میزان نفوذ را دارد. ضریب نفوذ ابزار پذیرش اینترنتی نیز ۱۲۱.۰۶ و ابزار پذیرش کدهای دستوری ۰.۱۰ ابزار به ازای هر ۱۰ هزار فرد بالای ۱۸ سال اعلام شده است. برخلاف کارتخوان فروشگاهی، ابزارهای اینترنتی، موبایلی و کدهای دستوری برای استفاده الزاماً به موقعیت فیزیکی پذیرنده محدود نیستند.
طبق گزارش شاپرک، استان‌های تهران، خراسان رضوی، فارس، اصفهان و خوزستان به‌ترتیب بیشترین تعداد کارتخوان فروشگاهی فعال را در شهریورماه ۱۴۰۵ داشته‌اند. خوزستان در این ماه در میان پنج استان نخست قرار گرفته است.
بررسی کیفیت تراکنش‌های شبکه نشان می‌دهد ۹۲.۳۶ درصد تراکنش‌ها در شهریورماه موفق و ۷.۶۴ درصد ناموفق یا خطادار بوده‌اند. سهم تراکنش‌های موفق در مرداد ۹۲.۲۸ درصد بود؛ بنابراین نسبت موفقیت تراکنش‌ها در شهریور اندکی بهبود یافته است.
بررسی ترکیب خطاها نیز نشان می‌دهد خطای کاربری با سهم ۸۷.۳۰ درصدی همچنان عمده‌ترین دلیل بروز تراکنش‌های ناموفق است. این خطاها به عملکرد دارنده کارت، از جمله کمبود موجودی یا فراموشی رمز، مربوط می‌شوند. پس از آن خطای صادرکنندگی با سهم ۹.۵۵ درصد، خطای پذیرندگی با ۲.۶۵ درصد و خطای شاپرکی با ۰.۵۰ درصد قرار گرفته‌اند.
عملکرد ماهانه شرکت‌های PSP در شهریورماه ۱۴۰۵
بخش «بررسی عملکرد کلی شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت یا PSP» گزارش اقتصادی شاپرک، سهم تعدادی و مبلغی شرکت‌ها از بازار و همچنین عملکرد آنها در ابزارهای مختلف پذیرش را بررسی می‌کند.
| شرکت | کارتخوان | اینترنتی | USSD | موبایلی |
|---|---|---|---|---|
| به‌پرداخت ملت | ۲۰.۹۵٪ | ۴۶.۹۳٪ | ۴۸.۳۷٪ | ۰٪ |
| پرداخت الکترونیک سامان | ۱۹.۵۱٪ | ۲۷.۴۶٪ | ۲۱.۹۷٪ | ۱.۴۵٪ |
| پرداخت نوین آرین | ۱۲.۳۶٪ | ۲.۴۲٪ | ۰٪ | ۰٪ |
| تجارت الکترونیک پارسیان | ۱۲.۳۱٪ | ۶.۷۴٪ | ۲۴.۲۰٪ | ۵.۹۴٪ |
| فراپردازان آروند امید | ۸.۲۷٪ | ۰.۰۷٪ | ۰٪ | ۰٪ |
| پرداخت الکترونیک سداد | ۶.۵۶٪ | ۴.۹۲٪ | ۰.۲۳٪ | ۲.۱۴٪ |
| کارت اعتباری ایران کیش | ۵.۷۸٪ | ۱.۲۳٪ | ۰٪ | ۰٪ |
| پرداخت الکترونیک پاسارگاد | ۴.۷۹٪ | ۲.۰۲٪ | ۰٪ | ۰.۵۳٪ |
| پرداخت الکترونیک سپهر | ۳.۷۳٪ | ۱.۱۵٪ | ۰٪ | ۱۲.۳۱٪ |
| آسان پرداخت پرشین | ۳.۶۵٪ | ۶.۵۲٪ | ۵.۲۳٪ | ۷۷.۶۲٪ |
| فن‌آوا کارت | ۱.۸۵٪ | ۰.۴۰٪ | ۰٪ | ۰٪ |
| الکترونیک کارت دماوند | ۰.۲۴٪ | ۰.۱۴٪ | ۰٪ | ۰٪ |
| شرکت | کارتخوان | اینترنتی | USSD | موبایلی |
|---|---|---|---|---|
| به‌پرداخت ملت | ۲۳.۲۰٪ | ۳۶.۲۲٪ | ۴۶.۲۶٪ | ۰٪ |
| پرداخت الکترونیک سامان | ۱۸.۴۳٪ | ۲۴.۰۶٪ | ۲۱.۴۰٪ | ۰.۲۶٪ |
| پرداخت نوین آرین | ۱۱.۸۸٪ | ۱.۶۷٪ | ۰٪ | ۰٪ |
| تجارت الکترونیک پارسیان | ۱۰.۷۱٪ | ۱۰.۳۴٪ | ۲۷.۶۹٪ | ۳.۰۲٪ |
| پرداخت الکترونیک سداد | ۹.۵۵٪ | ۱۱.۴۰٪ | ۰.۱۸٪ | ۲۸.۳۰٪ |
| کارت اعتباری ایران کیش | ۷.۳۷٪ | ۲.۰۸٪ | ۰٪ | ۰٪ |
| پرداخت الکترونیک سپهر | ۵.۴۶٪ | ۱.۶۶٪ | ۰٪ | ۱۵.۶۸٪ |
| پرداخت الکترونیک پاسارگاد | ۵.۲۴٪ | ۵.۵۱٪ | ۰٪ | ۵.۵۸٪ |
| آسان پرداخت پرشین | ۴.۴۶٪ | ۶.۵۳٪ | ۴.۴۸٪ | ۴۷.۱۵٪ |
در شاخص سهم تعدادی و مبلغی تراکنش‌ها، شرکت «به‌پرداخت ملت» به‌ترتیب با سهم ۲۲.۵۵ و ۲۶.۳۶ درصدی جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است. اختلاف سهم تعدادی و مبلغی «پرداخت الکترونیک سامان» به‌عنوان دومین شرکت بازار با به‌پرداخت ملت به‌ترتیب حدود ۲.۸۴ و ۶.۶۰ واحد درصد بوده است.
برخلاف مرداد که در رتبه برخی شرکت‌ها جابه‌جایی دیده می‌شد، در شهریور هیچ جابه‌جایی در رتبه شرکت‌ها از نظر سهم تعدادی یا مبلغی تراکنش‌ها رخ نداده است.
در شهریورماه، به‌پرداخت ملت با پوشش ۲۰.۹۵ درصد از تعداد تراکنش‌های کارتخوان فروشگاهی همچنان بیشترین سهم این بازار را در اختیار دارد. این شرکت در ابزارهای پذیرش اینترنتی و کدهای دستوری (USSD) نیز به‌ترتیب با سهم ۴۶.۹۳ و ۴۸.۳۷ درصدی صدرنشین است. در بازار تراکنش‌های موبایلی نیز «آسان پرداخت پرشین» با سهم ۷۷.۶۲ درصدی همچنان بیشترین سهم را در اختیار دارد.
در بخش تغییرات سهم تعدادی، بیشترین افزایش سهم تراکنش‌های کارتخوان فروشگاهی با ۰.۳۵ واحد درصد به «پرداخت الکترونیک سداد» تعلق داشته است. در ابزار اینترنتی، پرداخت الکترونیک سامان با ۱.۳۲ واحد درصد افزایش بیشترین تغییر مثبت را ثبت کرده و در USSD نیز «تجارت الکترونیک پارسیان» با افزایش ۲.۸۶ واحد درصدی بیشترین تغییر را داشته است. در بازار موبایلی نیز «پرداخت الکترونیک سپهر» با افزایش ۱۰.۳۸ واحد درصدی بیشترین تغییر سهم را ثبت کرده است.
در همین حال، سهم آسان پرداخت پرشین از تعداد تراکنش‌های موبایلی از ۸۷.۸۲ درصد در مرداد به ۷۷.۶۲ درصد در شهریور کاهش یافته؛ هرچند این شرکت همچنان با فاصله صدرنشین بازار موبایلی است.
در سهم مبلغی، به‌پرداخت ملت در سه ابزار کارتخوان فروشگاهی، اینترنتی و USSD به‌ترتیب با ۲۳.۲۰، ۳۶.۲۲ و ۴۶.۲۶ درصد بیشترین سهم را در اختیار دارد. در ابزار موبایلی نیز آسان پرداخت پرشین با سهم ۴۷.۱۵ درصدی در جایگاه نخست قرار گرفته است.
بیشترین افزایش سهم مبلغی کارتخوان فروشگاهی نسبت به مرداد با ۱.۰۱ واحد درصد افزایش متعلق به پرداخت الکترونیک سداد بوده است. در ابزار اینترنتی نیز سداد با کاهش ۱.۵۸ واحد درصدی بیشترین تغییر سهم را ثبت کرده است. آسان پرداخت پرشین با کاهش ۱۶.۶۳ واحد درصدی، بیشترین تغییر ماهانه سهم مبلغی در ابزار موبایلی را داشته و پرداخت الکترونیک سامان نیز با کاهش ۳.۹۹ واحد درصدی بیشترین تغییر سهم مبلغی USSD را ثبت کرده است.
کاهش سهم آسان پرداخت پرشین در موبایل در بخش مبلغی نیز محسوس بوده و سهم این شرکت از ۶۳.۷۸ درصد در مرداد به ۴۷.۱۵ درصد در شهریور رسیده است. با این حال، همچنان بیشترین سهم مبلغی این ابزار متعلق به آسان پرداخت است.
سهم بازار بانک‌های پذیرنده
این بخش گستره فعالیت بانک‌های پذیرنده را براساس سهم آنها از تعداد و مبلغ تراکنش‌های پشتیبانی‌شده در شبکه شاپرک بررسی می‌کند. در گزارش شاپرک، ده بانک نخست براساس بیشترین سهم تعدادی و مبلغی نمایش داده شده‌اند و سهم سایر بانک‌ها در گروه «سایر» قرار گرفته است.
| رتبه | بانک | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | بانک ملت | ۱۸.۲۸٪ |
| ۲ | بانک سپه | ۱۱.۱۹٪ |
| ۳ | بانک قرض‌الحسنه مهر ایران | ۱۰.۲۸٪ |
| ۴ | بانک ملی ایران | ۸.۰۲٪ |
| ۵ | بانک کشاورزی | ۶.۳۰٪ |
| رتبه | بانک | سهم |
|---|---|---|
| ۱ | بانک ملت | ۱۹.۹۳٪ |
| ۲ | بانک ملی ایران | ۸.۵۹٪ |
| ۳ | بانک رفاه کارگران | ۷.۳۷٪ |
| ۴ | بانک صادرات ایران | ۶.۸۱٪ |
| ۵ | بانک قرض‌الحسنه مهر ایران | ۶.۷۹٪ |
طبق اطلاعات گزارش شهریور، بانک ملت با سهم ۱۸.۲۸ درصد از تعداد تراکنش‌ها و ۱۹.۹۳ درصد از مبلغ تراکنش‌ها، بیشترین سهم پذیرش تراکنش‌های بازار را به خود اختصاص داده و همچنان در جایگاه نخست میان بانک‌های پذیرنده شبکه شاپرک قرار دارد.
در سهم تعدادی، پس از بانک ملت، بانک سپه با ۱۱.۱۹ درصد و بانک قرض‌الحسنه مهر ایران با ۱۰.۲۸ درصد قرار گرفته‌اند. در سهم مبلغی نیز پس از بانک ملت، بانک ملی ایران با ۸.۵۹ درصد و بانک رفاه کارگران با ۷.۳۷ درصد بیشترین سهم را در میان بانک‌های پذیرنده داشته‌اند.