به گزارش فرکانس، استفاده از کدهای دستوری (USSD) اگرچه با گسترش اینترنت و اپلیکیشنهای پرداخت کاهش یافته است، اما همچنان بخش قابل توجهی از تراکنشهای خرد، خرید شارژ و پرداخت قبوض را به خود اختصاص میدهد. بررسی عملکرد شرکتهای ارائه دهنده خدمات پرداخت (PSP) در خرداد ۱۴۰۵ حاکی از یک شکاف عمیق و تمرکز شدید در این ابزار پرداختی است.
در نمودار فوق جزئیات سهم مبلغی هر شرکت را زیر ذرهبین قرار دادهایم.
رکوردداران کمترین سهم: خروج ۷ شرکت از بازی USSD!
شگفتانگیزترین بخش گزارش خرداد ۱۴۰۵، ثبت عدد «صفر» برای ۷ شرکت مختلف است. شرکتهای «الکترونیک کارت دماوند، فنآوا کارت، پرداخت الکترونیک سپهر، پرداخت الکترونیک پاسارگاد، کارت اعتباری ایران کیش، فراپردازان آروند امید و پرداخت نوین آرین» نتوانستهاند هیچ سهم معناداری از مبالغ تراکنشهای USSD دشت کنند.
علاوه بر این، پرداخت الکترونیک سداد نیز با سهم بسیار ناچیز ۰/۲۹ درصدی عملاً در حاشیه این بازار قرار دارد.
انحصار سهگانه: فرمانروایان بلامنازع کدهای دستوری
در سمت دیگر نمودار، بازار کاملاً در انحصار سه شرکت بزرگ قرار دارد که رقابت اصلی را شکل دادهاند:
به پرداخت ملت: با ثبت سهم ۴۶/۸۳ درصدی، به تنهایی نزدیک به نیمی از مبلغ کل تراکنشهای USSD کشور را مدیریت میکند و با فاصله چشمگیر در رتبه نخست ایستاده است.
تجارت الکترونیک پارسیان: این شرکت نیز با ۲۸/۰۸ درصد، جایگاه دوم را تثبیت کرده و نقش مهمی در این حوزه ایفا میکند.
پرداخت الکترونیک سامان: با در اختیار داشتن ۲۰/۰۵ درصد از مبالغ، ضلع سوم این انحصار را تکمیل میکند.
نکته جالب اینجاست که شرکت آسان پرداخت پرشین (آپ) که در گذشته یکی از پیشگامان کدهای دستوری بود، اکنون تنها ۴/۷۵ درصد از سهم مبلغی این بازار را در اختیار دارد.
چرا بازار USSD تا این حد انحصاری است؟
آمارها به وضوح نشان میدهند که بازار USSD به یک بستر انحصاری برای سه شرکت بزرگ (به پرداخت ملت، تجارت الکترونیک پارسیان و سامان) تبدیل شده است که مجموعاً حدود ۹۵ درصد از کل مبالغ را پردازش میکنند. دلیل اصلی این تمرکز را میتوان در قراردادهای انحصاری با اپراتورهای تلفن همراه، تمرکز سایر شرکتها بر روی توسعه درگاههای اینترنتی (IPG) و دستگاههای کارتخوان (POS)، و همچنین کاهش جذابیت سرمایهگذاری روی بستر قدیمی USSD برای شرکتهای کوچکتر جستجو کرد.