شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران اعلام کرده است شرط قیمتی دریافت سهمیه یارانهای بنزین برای خودروهای نوشماره در حال بررسی است. پیشتر خودروهای جدید داخلی با قیمت کارخانهای کمتر از یک میلیارد تومان میتوانستند از سهمیههای یارانهای استفاده کنند، اما افزایش قیمت خودروها باعث شده این معیار دیگر تعداد زیادی از خودروها را شامل نشود. هنوز تصمیم نهایی درباره تغییر این سقف اعلام نشده است.
معیار یک میلیارد تومانی برای خودروهای نوشماره زیر سؤال رفت
پس از اجرای طرح سهنرخی شدن بنزین، خودروهای نوشماره تولید داخل با قیمت کارخانهای بالاتر از سقف تعیینشده از سهمیههای یارانهای خارج شدند. در ادامه مقرر شد خودروهای نوشماره داخلی با قیمت کارخانهای کمتر از یک میلیارد تومان نیز بتوانند از سهمیههای نرخ اول و دوم استفاده کنند.
بر اساس اعلام شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، خودروهای سواری شخصی موجود، بهجز خودروهای دولتی، وارداتی، مناطق آزاد و خودروی دوم به بعد مالکان چند خودرو، همچنان مشمول ۶۰ لیتر سهمیه با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر سهمیه با نرخ ۳۰۰۰ تومان هستند.
در مقابل، خودروهای نوشماره که شرایط تعیینشده را نداشته باشند، در چارچوب مصوبه فعلی از سهمیههای یارانهای برخوردار نیستند.
افزایش قیمت خودرو دامنه مشمولیت را محدود کرد
معیار یک میلیارد تومانی در زمان تصویب، بخش قابلتوجهی از خودروهای اقتصادی داخلی را پوشش میداد، اما افزایش قیمت کارخانهای خودروها باعث تغییر وضعیت برخی مدلها شده است.
بررسی قیمتهای شهریورماه ۱۴۰۵ نشان میدهد تمام محصولات ایرانخودرو از سقف یک میلیارد تومان عبور کردهاند و در میان محصولات سایپا نیز تنها پنج محصول پایینتر از این سقف قرار دارند. این تغییر باعث شده یک خودروی مشابه، صرفاً به دلیل زمان تحویل و قیمت کارخانهای متفاوت، برای دو مالک وضعیت متفاوتی در دریافت سهمیه بنزین داشته باشد.
افزایش نرخ سوم بنزین اهمیت اصلاح معیار را بیشتر کرد
از بامداد ۱۷ شهریورماه، نرخ بنزین کارت جایگاهها از ۵۰۰۰ تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافت. سهمیههای نرخ اول و دوم تغییری نکرده و خودروهای مشمول همچنان سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی دریافت میکنند.
افزایش فاصله میان نرخ سوم و سهمیههای یارانهای باعث شده موضوع تعیین معیارهای دقیقتر برای تشخیص خودروهای مشمول اهمیت بیشتری پیدا کند.
بررسی اصلاح سقف در کارگروه مربوطه
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران اعلام کرده است سقف یک میلیارد تومانی اختصاص سهمیه به خودروهای نوشماره با توجه به تغییرات بازار و موضوع افزایش سقف قیمت، از طریق کارگروه مربوطه در دست بررسی است. تا زمان انتشار این خبر، جزئیات مربوط به سقف جدید، زمان اجرای تغییرات احتمالی و خودروهای مشمول اعلام نشده است.
از منظر حکمرانی داده، این موضوع نمونهای از چالش سیاستهایی است که بر پایه یک شاخص ثابت در بازارهای متغیر طراحی میشوند. تغییر قیمت خودرو بدون تغییر در مدل، مصرف یا مشخصات فنی آن میتواند معیارهای مبتنی بر قیمت را با مسئله تطبیقپذیری مواجه کند.