براساس نظرسنجی لندینگتری از بیش از دو هزار مصرفکننده آمریکایی، ۲۹ درصد از کاربران آمریکایی خدمات «الان بخر، بعداً پرداخت کن» در سال گذشته از این وامها برای خرید مواد غذایی استفاده کردهاند؛ سهمی که بیش از دو برابر دو سال قبل است و نشان میدهد BNPL در آمریکا از خریدهای اختیاری بهسمت تأمین هزینههای ضروری زندگی حرکت کرده است. در همین حال، بیش از یکسوم وامهای BNPL دیگر کاملاً بدون بهره نیستند و نرخ مؤثر سالانه برخی طرحهای بلندمدت میتواند تا ۳۶ درصد برسد؛ بنابراین نباید مدل رایج «چهار قسط طی حدود شش هفته با بهره صفر» را به همه محصولات BNPL تعمیم داد.
وقتی محصولی که برای خریدهای اختیاری و موردی طراحی شده است به ابزاری برای پرداخت هزینههای ضروری زندگی مانند غذا، اجاره یا تعمیر خودرو تبدیل میشود، پرداختهای عقبافتاده بهراحتی میتوانند به یک تله تبدیل شوند. «الان بخر، بعداً پرداخت کن» ممکن است به وام روزمزد با برندسازی بهتر تبدیل شود.
اپرسون گزارش داده است که حدود ۴۷ درصد از کاربران BNPL میگویند در سال گذشته دستکم یکی از پرداختهای خود را با تأخیر انجام دادهاند. او افزود که پرداختهای ازدسترفته «در برخی طرحها ممکن است هر دو هفته یکبار سررسید شوند و با توجه به نرخ بهره و هزینههای تأمین مالی تا ۳۶ درصد، پرهزینه باشند.»
یکی از تحلیلگران حاضر در برنامه عدد دقیقتری برای بیان جنبه منفی این موضوع ارائه کرد: «وقتی در پرداخت اقساط الان بخر، بعداً پرداخت کن عقب میافتید، یک وام کوچک ممکن است به چیزی شبیه وام روزمزد تبدیل شود. این وضعیت معادل نرخ بهره سالانه ۱۰۰ درصد یا بیشتر است، زیرا جریمههای دیرکرد روی یکدیگر انباشته میشوند.»
این محصول همچنین از بسیاری جهات به یک وام کوتاهمدت دارای بهره تبدیل شده است. اپرسون گفت: «بیشتر مردم بهطور سنتی طرح پرداخت در چهار قسط را میشناسند؛ چهار پرداخت منظم طی حدود شش هفته. اما حالا تا ۳۶ درصد از طرحهای الان بخر، بعداً پرداخت کن بهره دارند و ممکن است لازم باشد اقساط آنها را هر دو هفته یکبار بپردازید.» در حال حاضر بیش از یکسوم وامهای BNPL نرخ بهره اعلامشده دارند که گاهی تا ۳۶ درصد میرسد و این رقم جدا از سازوکار جریمه دیرکرد است.
روایت یک وامگیرنده نشان میدهد تله BNPL چگونه بزرگ تر میشود
اشلی رید، یکی از کاربران BNPL، دقیقاً توضیح میدهد که این چرخه چگونه تنگتر میشود: «نمیتوانم عقبماندگیام را جبران کنم و بعد وقتی آن را پرداخت میکنم، مسئله دیگری پیش میآید؛ حالا تمام پولم را خرج کردهام و به مواد غذایی نیاز دارم. پس با خودم میگویم بسیار خب، دوباره از الان بخر، بعداً پرداخت کن برای خرید مواد غذایی استفاده میکنم. در نتیجه انگار آن بدهی هیچوقت از بین نمیرود.»
وقتی ۱۸ درصد مشتریان از BNPL برای تعمیر خودرو و ۱۳ درصد برای پرداخت اجاره استفاده میکنند، این وام در واقع خلأیی را پر میکند که پیشتر یک حساب پسانداز آن را پوشش میداد.
چه زمانی BNPL انتخاب درستی نیست؟
چند نکته میتوانند به تشخیص این موضوع کمک کنند که آیا یک طرح «الان بخر، بعداً پرداخت کن» مفید است یا احتمال دارد پرهزینه شود. نخستین موضوع، نوع طرح ارائهشده است؛ زیرا مدل سنتی پرداخت در چهار قسط ممکن است بهرهای نداشته باشد، درحالیکه گزینههای بلندمدتتر میتوانند نرخهایی تا ۳۶ درصد دریافت کنند. ساختار جریمه دیرکرد نیز اهمیت دارد، زیرا حتی یک کارمزد ثابت و کوچک میتواند در یک قسط کوتاهمدت به هزینه مؤثر بالایی برای دریافت وام تبدیل شود.
خود خرید ممکن است مهمترین عامل باشد. BNPL معمولاً برای خریدهای اختیاریای بهتر عمل میکند که فرد از قبل توان پرداخت نقدی آنها را دارد، درحالیکه استفاده از آن برای مواد غذایی، اجاره یا تعمیر خودرو ممکن است نشان دهد که درآمد معمول دیگر برای پوشش هزینههای ضروری کافی نیست. ثبت طرحهای فعال و تاریخ سررسید آنها در یک محل نیز میتواند مدیریت پرداختهای همزمان را آسانتر کند. چنانچه چند طرح از قبل باز باشد، توقف پیش از اضافهکردن یک طرح جدید میتواند مانع از انباشتهشدن پرداختهای دوهفتهای شود.
BNPL میتواند تأمین مالی کوتاهمدت و آسانی فراهم کند، بهویژه زمانی که نرخ بهره صفر درصد است؛ اما وقتی به روشی تکرارشونده برای پوشش هزینههای اساسی زندگی تبدیل شود، پرداختهای ازدسترفته و جریمههای انباشته میتوانند یک وام کوچک را با سرعت زیادی پرهزینه کنند.