پرداختیاری در ایران با هدف ایجاد لایهای تازه میان کسبوکارها و شبکه پرداخت شکل گرفت، اما مهدی مرادیان، مدیرعامل جیبیمو، معتقد است چارچوب فعلی این فعالیت، پرداختیارها را عملاً به ارائهدهندگان درگاه پرداخت با محدودیتهایی بیشتر از شرکتهای PSP تبدیل کرده است. از نگاه او، آینده این صنعت نه در افزایش تعداد درگاهها، بلکه در حرکت به سمت ارکستراسیون مالی و مدیریت هوشمند جریان پول سازمانها است.
مرادیان در گفتوگو با رضا قربانی، بنیانگذار راه پرداخت، میگوید اگر قرار بود چارچوب پرداختیاری دوباره نوشته شود، باید فضای بیشتری برای نوآوری، طراحی ابزارهای پرداخت و ارائه خدمات ارزشافزوده در اختیار شرکتها قرار میگرفت. در مقابل، پرداختیارها نیز باید مسئولیت بیشتری در قبال داده، شفافیت عملکرد و ریسک خدمات خود میپذیرفتند.
.h_iframe-aparat_embed_frame{position:relative;}.h_iframe-aparat_embed_frame .ratio{display:block;width:100%;height:auto;}.h_iframe-aparat_embed_frame iframe{position:absolute;top:0;left:0;width:100%;height:100%;}
او برای توضیح این تغییر به نمونههایی مانند استرایپ اشاره میکند؛ شرکتی که فعالیتش دیگر به درگاه پرداخت محدود نیست و خود را بخشی از زیرساخت مالی کسبوکارها تعریف میکند. بر همین مبنا، جیبیمو نیز میخواهد از نقش سنتی پرداختیار فاصله بگیرد و خدماتش را حول مدیریت نقدینگی، اتصال سرویسهای مالی و ارکستراسیون جریانهای مالی سازمانی توسعه دهد.
به گفته مرادیان، سهم مستقیم درگاه پرداخت از فعالیت جیبیمو اکنون حدود ۱۰ درصد است، هرچند این زیرساخت بهصورت غیرمستقیم امکان ارائه خدمات دیگر را فراهم میکند. در این مدل، درگاه پرداخت محصول نهایی نیست؛ یکی از اجزای اکوسیستمی است که باید به سازمان امکان دهد منابع، مسیرهای پرداخت و تسویه خود را یکپارچهتر مدیریت کند.
یکی از محصولات اصلی این مسیر «چهارگاه» است؛ راهکاری برای مدیریت درگاهها و توزیع هوشمند تراکنشها. مرادیان میگوید این محصول در دوره اختلال برخی سرویسها توانسته است تراکنشها را بدون ایجاد هزینه فنی برای مشتری میان مسیرهای مختلف جابهجا کند. این قابلیت برای کسبوکارهایی که توقف درگاه مستقیماً به ازدسترفتن فروش منجر میشود، بخشی از زیرساخت تداوم کسبوکار به حساب میآید.
مدیرعامل جیبیمو همچنین اعلام میکند چهارگاه در مقایسه با بهترین PSP مورد استفاده مشتریان، بهبود ماهانهای بین ۱۳ تا ۱۷ درصد در کیفیت تراکنش ایجاد کرده است. بااینحال، در مصاحبه تعریف دقیق «کیفیت تراکنش»، روش محاسبه و اینکه عدد اعلامشده درصد نسبی است یا واحد درصد مشخص نشده و برای انتشار بهعنوان شاخص عملکرد، به توضیح تکمیلی نیاز دارد.
جیبیمو بهجای جذب انبوه مشتریان، مدل ارائه خدمات اختصاصی به کسبوکارهای حقوقی را دنبال میکند. مرادیان میگوید حدود ۱۵ مشتری فعال به مرحله استفاده کامل از چهارگاه رسیدهاند و نزدیک به هفت مشتری نیز در مرحله توسعه و پیادهسازی قرار دارند. این اعداد نشان میدهد مدل جیبیمو بیش از آنکه بر مقیاس تعداد پذیرندگان متکی باشد، بر عمق سرویسدهی به تعداد محدودتری از سازمانها بنا شده است.
محور دیگر فعالیت این شرکت، بانکداری باز و APIهای استعلامی است. جیبیمو یک عامل هوش مصنوعی توسعه داده که با توجه به سطح دسترسی مشتری، APIهای موجود را شناسایی و برای اجرای فرایندهایی مانند احراز هویت با یکدیگر ترکیب میکند. برای نمونه، سازمان میتواند مجموعهای از دادهها مانند کد ملی، شماره تلفن همراه، شماره حساب و کدپستی را ارائه کند و عامل هوشمند، سرویسهای لازم را فراخوانی و نتیجه یکپارچهای تولید کند.
معنای این تغییر برای صنعت پرداختیاری روشن است: اگر پرداختیارها در سطح درگاه باقی بمانند، تفاوت آنها به قیمت و محدودیتهای عملیاتی تقلیل پیدا میکند. اما حرکت به سمت ارکستراسیون مالی میتواند آنها را به لایهای برای مدیریت زیرساخت مالی سازمانها تبدیل کند. تحقق این مسیر، علاوه بر فناوری، به چارچوبی نیاز دارد که هم نوآوری را ممکن کند و هم مسئولیت پرداختیار در قبال داده، شفافیت و کیفیت سرویس را افزایش دهد.