معاون علمی رئیسجمهور میگوید در ویرایش پنجم مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، دیگر کممصرفبودن ساختمان روی کاغذ کافی نیست و مصرف واقعی انرژی باید پس از بهرهبرداری نیز اندازهگیری شود. این تغییر میتواند سامانههای مدیریت انرژی، مدیریت هوشمند ساختمان و دوقلوی دیجیتال را از امکانات جانبی به بخشی از الزامات صنعت ساختمان تبدیل کند.
به گزارش راه پرداخت، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، ۲۹ مردادماه در بازدید از بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی صنعت ساختمان، از تغییر معیارهای ارزیابی این صنعت سخن گفت. به گفته او، توان صنعت ساختمان دیگر فقط با تعداد پروژهها سنجیده نمیشود و سرعت ساخت، مصرف انرژی، قابلیت اندازهگیری و میزان انتشار کربن نیز اهمیت پیدا کردهاند.
مصرف واقعی جای محاسبات کاغذی را میگیرد
افشین یکی از نشانههای این تغییر را ویرایش پنجم مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان دانست. دامنه این مبحث در رویکرد جدید از عایقکاری دیوارها و پنجرهها فراتر رفته و عملکرد کلی ساختمان را در بر میگیرد.
بر این اساس، ساختمانها با توجه به شدت مصرف انرژی در ردههای A تا D قرار میگیرند. معیار رتبهبندی نیز میزان مصرف انرژی بهازای هر مترمربع در طول یک سال است.
به گفته افشین، در یک ساختمان مسکونی نمونه در تهران، ارتقا از حدود رده D به B میتواند شدت مصرف انرژی را تقریباً نصف کند. رسیدن به رده A نیز در یک سناریوی نظری ممکن است مصرف را حدود ۷۵ درصد کاهش دهد.
تفاوت اصلی رویکرد جدید در این است که عملکرد ساختمان باید پس از تحویل نیز قابلسنجش باشد. در نتیجه، قرار نیست صرفاً بر اساس طراحی اولیه یا تجهیزات نصبشده درباره کممصرفبودن یک ساختمان قضاوت شود؛ مصرف واقعی باید ثبت و با اهداف تعیینشده مقایسه شود.
BMS و EMS از تجهیزات لوکس فاصله میگیرند
اندازهگیری مصرف واقعی بدون زیرساخت دیجیتال ممکن نیست. افشین در همین زمینه به سامانه مدیریت انرژی یا EMS و سامانه مدیریت ساختمان یا BMS اشاره کرد. EMS برای اندازهگیری، تحلیل و کنترل مصرف انرژی استفاده میشود و BMS مدیریت تجهیزات و تأسیسات ساختمان را بر عهده دارد. با اجرای الزامات جدید، این سامانهها در ساختمانهای بزرگ دیگر صرفاً امکانات لوکس نخواهند بود و به ابزار نظارت بر عملکرد انرژی تبدیل میشوند.
مدلسازی اطلاعات ساختمان یا BIM و دوقلوی دیجیتال نیز بخش دیگری از این مسیر هستند. BIM اطلاعات معماری، سازه، تأسیسات و مصالح را در یک مدل یکپارچه جمع میکند. دوقلوی دیجیتال این مدل را به دادههای واقعی ساختمان پس از بهرهبرداری متصل میکند تا وضعیت مصرف، تجهیزات و تعمیرات قابلرصد باشد.
برآورد صرفهجویی ۱۲میلیارددلاری
معاون علمی رئیسجمهور سهم ساختمانها از مصرف نهایی انرژی ایران را حدود ۴۰ درصد اعلام کرد؛ رقمی که به گفته او در جهان حدود ۳۰ درصد است. برآورد ارائهشده نشان میدهد کاهش این سهم از ۴۰ به ۳۰ درصد، از نظر نظری میتواند سالانه حدود ۲۵۹ میلیارد کیلوواتساعت صرفهجویی ایجاد کند. ارزش این میزان انرژی با فرض پنج سنت برای هر کیلوواتساعت، نزدیک به ۱۲ میلیارد دلار در سال محاسبه شده است.
افشین تأکید کرد این عدد یک برآورد نظری است و نباید مستقیماً به ظرفیت نیروگاهی تعبیر شود؛ زیرا بخش مهمی از انرژی ساختمانهای ایران از گاز تأمین میشود.