چین در آستانه راهاندازی تجاری «امبریج» قرار دارد؛ پلتفرمی مبتنی بر ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی که با مشارکت چین، هنگکنگ، تایلند، امارات و عربستان توسعه یافته است. این پروژه که میتواند هزینه و زمان پرداختهای بینالمللی را بهطور قابل توجهی کاهش دهد، بخشی از تلاش پکن برای کاهش نقش دلار در مبادلات جهانی و تقویت جایگاه یوان در تجارت فرامرزی به شمار میرود. فایننشال تایمز در گزارشی که به تازگی منتشر شده به بررسی جدیدترین تحولات در حوزه پرداختهای فرامرزی و پروژههای مبتنی بر ارزهای دیجیتال بانکهای مرکزی پرداخته و از نزدیکشدن چین به راهاندازی تجاری پلتفرم «امبریج» خبر داده است؛ پروژهای که با مشارکت چند بانک مرکزی منطقه توسعه یافته و میتواند معادلات تسویه بینالمللی را تحت تأثیر قرار دهد. در ادامه، متن این گزارش را میخوانید.
چین خود را برای راهاندازی تجاری برنامهای در حوزه رمزارز آماده میکند؛ برنامهای که میتواند تراکنشهای فرامرزی را بازتعریف کند، وابستگی به دلار را کاهش دهد و پکن را به شرکای تجاری خود در طرح کمربند و جاده نزدیکتر سازد.
این پلتفرم تحت رهبری پکن با نام امبریج (mBridge) شناخته میشود و از سوی بانکهای مرکزی چین، هنگکنگ، تایلند، امارات متحده عربی و عربستان سعودی پشتیبانی میشود. به گفته افراد آگاه، نهادی مستقر در هنگکنگ برای نظارت بر عملیات این پلتفرم ایجاد خواهد شد.
این افراد زمان دقیق راهاندازی تجاری پروژه را اعلام نکردند، اما گفتند مقدمات آن بهخوبی پیش رفته و کارمزدهای این سیستم حدود نصف هزینههای رایج در شبکههای بینالمللی پرداخت خواهد بود. به گفته آنها، انتظار میرود کسبوکارهای کوچکتری که استفاده از شبکههای پرداخت بینالمللی مانند سوئیفت (Swift) را پرهزینه و پیچیده میدانند، از امبریج استقبال کنند.
تلاش چین برای گسترش استفاده جهانی از پول ملی خود با جنگ ایران (رژیم صهیونی و حماس) تقویت شده است؛ بهطوری که استفاده از سیستم متعارف تسویه و پرداخت فرامرزی یوان، موسوم به سیپس (Cips) که نسخه چینی سوئیفت محسوب میشود، از زمان آغاز این درگیری بهطور چشمگیری افزایش یافته است. پلتفرم امبریج یک سیستم مستقل و مکمل است که با هدف تقویت استفاده از یوان دیجیتال طراحی شده است.
این پروژه در شرایطی پیش میرود که سایر سیستمهای پرداخت منطقهای نیز در حال جلب توجه هستند. طرحهایی مانند سپا (Sepa) در اروپا و همچنین ابتکارهای بخش خصوصی مانند شبکه پرداخت فرامرزی مبتنی بر کد QR گروه آنت (Ant Group)، با هدف انجام تراکنشهای سریعتر و کمهزینهتر، بهویژه برای پرداختهای خرد و آنی گردشگران، در حال توسعه هستند.
تام کیتینگ (Tom Keatinge)، مدیر مؤسس مرکز مالی و امنیت در مؤسسه سلطنتی خدمات متحد بریتانیا (RUSI)، گفت: «یک مسابقه تسلیحاتی در حوزه سیستمهای مالی جایگزین، در پسزمینه در جریان است.» او به پذیرش استیبلکوینها، یعنی ارزهای دیجیتال باثبات متصل به ارزهای فیات مانند دلار، در ایالات متحده و در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ اشاره کرد.
به گفته او، چین میخواهد با استفاده از سیستمهایی مانند امبریج، جایگاه رمزارز خود، یعنی «ئیسیانوای» (e-CNY)، را در نظام مالی جهانی تثبیت کند. کیتینگ درباره امبریج گفت: «میتوان گفت این پروژه نوعی کمربند و جاده دیجیتال در حوزه پول است و بنابراین جای تعجب ندارد که چینیها همچنان آن را پیش ببرند.»
جین ما (Gene Ma)، رئیس تحقیقات چین در مؤسسه مالی بینالملل (IIF)، گفت: «چشمانداز پرداختهای جهانی که زمانی تحت سلطه سوئیفت بود، اکنون به سیستمی متشکل از شبکههای رقیب تبدیل میشود که امبریج یکی از آنها خواهد بود.»
پروژه امبریج که ابتدا بهعنوان ابتکاری مشترک میان اداره پولی هنگکنگ (HKMA) و بانک تایلند با نام «اینثانون-لاینراک» (Inthanon-LionRock) آغاز شد، در سال ۲۰۲۱ با مشارکت بانک تسویه حسابهای بینالمللی (BIS) و بانکهای مرکزی چین، امارات و هنگکنگ، به شکل و نام کنونی خود درآمد.
این پروژه بارها در معرض بررسیهای عمومی و سیاسی قرار گرفته است؛ از جمله این پرسش که آیا میتواند کشورها یا نهادها را قادر سازد تا سیستم مبتنی بر دلار را دور بزنند یا از تحریمها فرار کنند.
بانک تسویه حسابهای بینالمللی (BIS) در سال ۲۰۲۴ پروژه امبریج را به شرکای آن واگذار کرد؛ تصمیمی که به گزارش فایننشال تایمز، تحت تأثیر فشارهای واشنگتن اتخاذ شده بود. آگوستین کارستنس (Agustín Carstens)، مدیرکل وقت BIS، هرگونه فشار سیاسی را رد کرد.
BIS و مقامهای بانک خلق چین میگویند امبریج با مقررات مبارزه با پولشویی گروه ویژه اقدام مالی (FATF) مطابقت دارد. آنها به نقش این نهاد بینالمللی در مقابله با شبکههای مالی غیرقانونی اشاره میکنند.
پلتفرم امبریج که اکنون تحت هدایت پکن قرار دارد، از فناوری بلاکچین برای انجام تراکنش مستقیم میان بانکهای مرکزی و با استفاده از ارزهای دیجیتال آنها بهره میگیرد؛ رویکردی که نقش دلار را بهعنوان ارز واسط کاهش میدهد و زمان انجام تراکنشهای ارزی را به چند ثانیه میرساند.
به گفته افراد مطلع از این پروژه، بانکهای تجاری نیز میتوانند تحت نظارت بانکهای مرکزی خود در تراکنشهای امبریج مشارکت کنند. این افراد میگویند تاکنون حدود ۴۷۰ میلیارد یوان، معادل ۶۹ میلیارد دلار، از طریق این پلتفرم پردازش شده است.
از منظر راهبردی، تحلیلگران معتقدند این سیستم میتواند جایگاه چین را در تجارت جهانی تقویت کند و پیوندهای مالی این کشور با شرکای منطقهای را عمیقتر سازد.
وانگ جیان (Wang Jian)، تحلیلگر ارشد بخش مالی در شرکت اوراق بهادار گوسن (Guosen Securities)، گفت: «برای صادرکنندگان، این سیستم گردش نقدینگی را تسریع میکند و ریسک تنشهای نقدینگی را کاهش میدهد. در سطحی گستردهتر نیز میتواند صدای چین را در نظم پولی جهانی تقویت کرده و از بینالمللی شدن یوان حمایت کند.»
بانک خلق چین از اظهارنظر در اینباره خودداری کرد.
منبع: فایننشال تایمز