دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) در تازه‌ترین دور تحریم‌های مرتبط با ایران، گروه تحقیقات خدمات مخابراتی کاوشکام آسیا، علی فتوت احمدی و چند فرد و شرکت مرتبط با شبکه تأمین فناوری این مجموعه را تحریم کرده است. براساس اعلام خزانه‌داری آمریکا در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، این شبکه در تأمین قطعات الکترونیکی و تجهیزات دوکاربردی برای مجموعه‌های وابسته به وزارت دفاع ایران نقش داشته است. آنچه این اقدام را برای صنعت فناوری مهم می‌کند، تمرکز مستقیم OFAC بر حلقه‌های خرید، واسطه‌های خارجی و شرکت‌هایی است که دسترسی به قطعات و فناوری را برای شرکت‌های ایرانی فراهم می‌کنند.
براساس فهرست رسمی OFAC، علی فتوت احمدی، مدیر گروه کاوشکام آسیا، در کنار پریسا لالی، Fen Li و شرکت هنگ‌کنگی EC Mojo Technology Co Limited به فهرست SDN اضافه شده‌اند. گروه کاوشکام آسیا نیز مستقیماً در این فهرست قرار گرفته است.
تمرکز OFAC روی قطعات الکترونیکی و فناوری دوکاربردی
وزارت خزانه‌داری آمریکا مدعی است کاوشکام آسیا قطعات الکترونیکی از جمله کانکتورها را برای شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (هسا) تهیه کرده و تجهیزات الکترونیکی دیگری نیز در اختیار گروه صنعتی شهید باکری قرار داده است. هسا در حوزه هواپیماهای نظامی و پهپاد فعالیت دارد و گروه صنعتی شهید باکری نیز در ساخت موشک‌های بالستیک سوخت جامد نقش دارد.
در اطلاعیه خزانه‌داری، نقش شبکه خارجی کاوشکام نیز با جزئیات بیشتری توضیح داده شده است. براساس ادعای این نهاد، شرکت هنگ‌کنگی EC Mojo Technology قطعات الکترونیکی مورد نیاز فعالیت‌های تأمین کاوشکام را فراهم کرده و Fen Li، نماینده این شرکت در چین، برای تأمین این تجهیزات تلاش کرده محدودیت‌های تحریمی و کنترل‌های صادراتی را دور بزند. پریسا لالی نیز از سوی خزانه‌داری به‌عنوان یکی از افراد دخیل در خریدهای کاوشکام برای هسا معرفی شده است.
این بخش از اطلاعیه برای اکوسیستم فناوری ایران اهمیت بیشتری دارد، زیرا موضوع صرفاً خرید یک کالای نظامی نهایی نیست؛ زنجیره تأمین قطعات، تجهیزات الکترونیکی، واسطه‌های تجاری و فناوری‌های دوکاربردی مستقیماً در کانون اقدام OFAC قرار گرفته‌اند.
تحریم‌ها از شرکت ایرانی تا واسطه هنگ‌کنگی امتداد پیدا کرده است
ساختار این تحریم نشان می‌دهد OFAC فقط شرکت دریافت‌کننده تجهیزات در ایران را هدف نگرفته است. مدیر شرکت، فرد دخیل در فرایند خرید، تأمین‌کننده هنگ‌کنگی و نماینده آن در چین نیز هم‌زمان در فهرست تحریم قرار گرفته‌اند.
در کنار شبکه کاوشکام، سید اصغر علیزاده طباطبایی نیز تحریم شده است. خزانه‌داری آمریکا او را نماینده وزارت دفاع ایران در پکن معرفی کرده و مدعی است در هماهنگی خرید سامانه‌های تسلیحاتی و قطعات دوکاربردی از چین نقش داشته است.
همچنین Waseem Pasha Tajammal و سه شرکت Cavalier Dynamics در پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در همین بسته تحریمی قرار گرفته‌اند. خزانه‌داری این شبکه را به فعالیت به‌عنوان واسطه وزارت دفاع ایران برای خرید و توزیع تجهیزات متهم کرده است.
آیا تحریم‌های فناوری ایران در حال گسترده‌ترشدن است؟
اطلاعیه ۲۹ سپتامبر به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره دور تازه‌ای از «تحریم جامع فناوری» کافی نیست، اما در کنار اقدامات چند هفته گذشته آمریکا، می‌توان نشانه‌هایی از تمرکز بیشتر بر زیرساخت‌ها و زنجیره‌های تأمین فناوری ایران دید.
در ۸ سپتامبر، خزانه‌داری آمریکا ۳۶ هدف مرتبط با صنعت هوانوردی ایران را تحریم کرد و در توضیح آن به شبکه‌های تأمین هواپیما و «فناوری حساس» اشاره داشت. در ۱۷ سپتامبر نیز صرافی دارایی دیجیتال بیت‌بانک، شرکت توسعه‌دهنده آن و چند فرد مرتبط تحریم شدند و خزانه‌داری این مجموعه را بخشی از زیرساخت دارایی دیجیتال مورد استفاده برای دورزدن تحریم‌ها خواند. در اقدام ۲۹ سپتامبر نیز قطعات الکترونیکی، کانکتورها، تجهیزات دوکاربردی و شرکت‌های تأمین‌کننده خارجی در مرکز تحریم قرار گرفته‌اند.
بخوانید: وزارت خزانه‌داری آمریکا بیت‌بانک و شرکت توسعه‌دهنده آن را تحریم کرد
این توالی هنوز به معنای اعلام یک سیاست مستقل با عنوان «تحریم فناوری ایران» نیست، اما نشان می‌دهد فناوری، زیرساخت دیجیتال و زنجیره تأمین تجهیزات حساس به یکی از محورهای قابل‌توجه اجرای تحریم‌های جدید آمریکا تبدیل شده‌اند.